Charlotte Wessels: ‘Ik hou wel van barok en groots en weelderig taalgebruik.’

leestijd: 11 minuten

Het is half zeven ‘s morgens als ik wakker schiet van een geluid dat ik liever niet voor acht uur hoor op een maandagochtend. Aan het einde van die ochtend heb ik afgesproken met Charlotte Wessels, zangeres bij metalband Delain en auteur van de novelle The Deviant Hearts.

LEESTIJD: 13 minuten | Het weekend was het zulk bijzonder lekker weer, dat ik me er niet toe kon zetten die ene studieopdracht af te maken met alle gevolgen van dien. De deadline stond namelijk wél op 08:00 uur die maandag. Voortbewogen door koffie en adrenaline om mijn afspraak met Charlotte zette ik me aan het werk om als klapper op de vuurpijl de koffiepot uit mijn handen te laten donderen en vol overtuiging in een scherf te gaan staan. Misschien was ik toch iets zenuwachtiger dan gedacht.

Een halfuur te vroeg (noem het: op tijd) zit ik aan een tafeltje in de nog koude schaduw. Ik maak me zorgen om mijn koude handen en zit ik eigenlijk wel goed? Ik app Charlotte en ben inderdaad op de verkeerde locatie, maar ze is iets later dus het is geen probleem. Waar we hadden afgesproken heet Bar Beton Café dat naast Bar Beton zit, zij het gescheiden door een weg.

Om weer voeling te krijgen met de sfeer in haar verhaal begin ik de novelle te herlezen. Ik verlies me opnieuw in haar prachtige wereld als ik mijn naam hoor en opkijk naar het gezicht dat ik al zo vaak vanuit het publiek heb mogen aanschouwen, meebewegend op de muziek van Delain. Charlotte bestelt een koffie en we praten even over haar korte verhaal dat in mijn ogen een Hugo Award verdient.

‘Dit is het eerste verhaal waar ik echt een punt achter heb gezet’

Ik ken Charlotte als metalzangeres van de band Delain, zeg ik. Nu maakt ze een uitstapje naar het schrijven van verhalen. Is dit iets waar ze verder in wilt groeien? ‘Ja op zich wel,’ zegt ze. ‘Het is eigenlijk altijd al een onderdeel geweest van mij als zangeres, maar dan meer verpakt in een kortere vorm van tekst. Ik heb het altijd heel interessant gevonden. Voor mij hoort er ook altijd een kort verhaal achter de tekst. Ik heb voor mijn studie ook altijd met veel plezier geschreven.’ Bij haar studies Kunstgeschiedenis en gender studies heeft ze altijd veel vrijheid gekregen om creatief te mogen en kunnen zijn, vertelt ze mij.

‘Het stomme is: ik ben altijd met verhalen bezig geweest, maar dit is wel echt het eerste korte verhaal dat ik in z’n geheel heb geschreven. Dat is natuurlijk eigenlijk heel erg belachelijk: je zou denken dat als je de ambitie krijgt om te schrijven, dan schrijf je een hele reeks korte verhalen en op een gegeven moment besluit je: dit is goed, daar gaan we iets mee doen. Ik heb vroeger wel korte verhalen moeten schrijven, maar dit is het eerste verhaal waar ik echt een punt achter heb gezet…’

Ik kijk haar in ongeloof aan. Hoe is het mogelijk? vraag ik me af. Ze hervat: ‘… dus ik vond het wel heel eng om dat de wereld in te sturen. Ik heb wel veel oefening gehad, maar op heel andere vlakken.’ Ze leest wel veel, zegt ze. Dat beaam ik: regelmatig zie ik foto’s voorbij komen op Instagram en Facebook. ‘Het is net als met muziek: als ik dat heel gaaf vind, wil ik dat zelf ook gaan doen.’

‘Ik ervaar heel vaak iets als fysiek’

In The Deviant Hearts hebben hoofdpersonen Robin en Jacob Hollowood het Responsive Heart Syndrome: hun hart wordt door hun emoties getriggerd om te groeien of krimpen. ‘Ik ervaar heel vaak iets als fysiek,’ zegt ze doelend op haar hoogsensitiviteit. ‘Heel fysiek. Dat is verschrikkelijk irritant, want alles komt echt heel hard binnen. Ik ben altijd wel op zoek om een vinger op de zere plek te leggen.’ Toen ze iemand een afbeelding zag plaatsen met in het bijschrift iets als ‘Ik stond hier and my heart grew three sizes’ wist ze dat ze haar metafoor had gevonden.

Het is een heel visuele metafoor, zeg ik. Ik voelde mijn hart krimpen en groeien als een deviant heart toen ik het verhaal las. Daardoor is er ruimte voor nog meer metaforen, want daarvan zitten er véél in.

‘Ik weet nog heel goed dat ik het verhaal heb afgemaakt en ik moest huilen’

Het proces is heel organisch verlopen, zegt ze. Ze is gewoon gaan schrijven met enkel die metafoor van de deviant hearts. ‘Ik had wel ongeveer een beeld van het plot en waar het om moest gaan, maar hoe dat precies moest gaan… Ik heb in het begin gewoon heel veel over de karakters willen schrijven om ze te leren kennen en op een gegeven moment ging dat steeds makkelijker. Het leukste vond ik toen ik aan het schrijven was, een punt achter het hoofdstuk zette en ik de laatste pagina weggooide, want dat zouden ze nooit doen. Dat was echt heel leuk, want die kende ik nog niet van het lyrics schrijven.’

In mijn recensie zeg ik al dat het verhaal dicht tegen perfectie aan schuurt. Hoe vaak zal het verhaal gepolijst zijn? Mijn mond valt open van verbazing als ze zegt: ‘Niet. Ik heb wel steeds tijdens het schrijven stukken herschreven en gedacht: dit gaat er wel in en dit niet. Ik heb echt de laatste punt erachter gezet op de dag dat het artwork ingeleverd moest. Ik weet nog heel goed dat ik het verhaal heb afgemaakt bij de designer thuis – een vriendin – en ik moest huilen: “Het is eindelijk af!” lacht ze. Ik lach mee en beken dat ik het gevoel herken: ik sloeg de laatste pagina om met ogen gevuld met tranen.

Ze heeft het in de laatste fase wel door wat vrienden laten lezen, onder wie een Amerikaanse scriptschrijver. ‘Wat dat betreft heb ik heel veel hulp gehad van de mensen om me heen.’ Tijd om te polijsten heeft ze niet gehad, maar ik verzeker haar dat dat ook helemaal niet nodig is geweest. ‘Wat dat betreft is het best wel een organisch product,’ zegt ze.

‘Ik hou wel van barok en groots en weelderig taalgebruik.’

Als we het hebben over haar schrijfstijl zegt ze: ‘Ik heb het gewoon verteld zoals ik het zou voorlezen in mijn hoofd. Ik hou wel van barok en groot en weelderig taalgebruik.’ Charlottes verhaal, dat overigens in het Engels is geschreven, is zonder samentrekkingen wat het een ouderwetse sfeer geeft. Oud maar toch modern, zeg ik. ‘Ik vond het heel leuk dat jij het in die (Victoriaanse, AH) tijd plaatste, want ik heb het heel bewust niet al te duidelijk willen maken wanneer.’

Het maakt het verhaal tijdloos, want het blijkt maar weer hoe veel je als lezer zelf invult. Even daarvoor, toen ik het verhaal doorbladerde, zag ik dat ze schreef over een televisie (en het ziekenhuis is ook te modern). ‘Ik zie het zelf ook als een mysterieus plaatje,’ zegt ze. ‘Juist omdat zij zo afgeschermd zijn van de wereld, vond ik het ook wel leuk om die wereld niet al te concreet te maken, want dat beeld hebben zij ook niet.’

‘Hoe tragischer, hoe beter.’

‘Vroeger heb ik heel veel sprookjes voorgelezen gekregen,’ zegt ze als ik de link maak naar sprookjes. Dat zie je duidelijk terug in de opbouw van het verhaal. ‘Ik heb alleen een hekel aan de plot van de meeste sprookjes, omdat ik het onzin vind dat mensen hun prins of prinses moeten vinden om gelukkig te zijn. De kern doet me niet zo veel, maar puur de vertelwijze. Hoe tragischer, hoe beter.’

Wat is de moraal van het verhaal? Ik kan er een paar bedenken, maar liever nog hoor ik hoe zij het heeft bedoeld. ‘Er zat een aantal dingen in: het feit dat we als mensen niet voor onszelf kunnen bepalen,’ zegt ze waarmee ze doelt op onze gewoonte toe te geven aan gedrag dat op de korte termijn iets oplevert maar op de lange termijn weinig meerwaarde biedt. Zoals met het milieu: ‘We gaan tot enorme lengtes om bepaalde kleine dingen te veranderen om dingen iets groener te maken, maar de grote stappen maken we eigenlijk niet. We zijn compleet niet ingesteld op ons eigen belang, alleen op de korte termijn.’

Toch is het niet een heel tragisch verhaal. Ik herinner haar aan een zin: ‘It is not a cheerful story, but there is beauty in it for those who care to find it.’ Die ene zin dwingt je het verhaal steeds vanuit een ander perspectief te bekijken. Iets wat ook terugkomt in haar nummers bij Delain. ‘Mijn creativiteit wordt getriggerd door negativiteit. Dat is bij mij altijd waar het begint. Vrij vroeg heb ik daar al bij stilgestaan, omdat ik over bepaalde dingen schreef die ik wel voelde maar niet wilde verheerlijken. Ik houd er helemaal niet van als je mensen alleen maar sterkt in hun negatieve gevoel. Het is prima als je daar vertrekt, maar ergens moet je wel de silver lining laten zien.’

‘Het is altijd een reis die je zelf moet afleggen.’

We komen uit op de verantwoordelijkheid die iedereen draagt over zijn eigen leven. Toevallig las ik die morgen een citaat van Anaïs Nin: ‘You cannot save people, you can only love them.’ Het had zo het motto kunnen zijn. Het willen redden van iemand kan denigrerend overkomen en als je iemand steunt, geef je diegene het vertrouwen het zelf te kunnen. ‘Dat is ook wel de frustratie van die deiety, die godheid,’ zegt ze, ‘dat hij eigenlijk alleen maar aan de wensen voldoet, terwijl mensen zelf niet eens weten wat ze willen. Als je het zelf niet weet, kan iemand anders het ook niet voor je doen. Het is altijd een reis die je zelf moet afleggen.’

Wie duizend orginamifiguren vouwt, mag een wens doen. Robin is daar helemaal niet mee bezig. Het impliceert eigenlijk dat je veel meer kunt als je maar gelooft in je eigen potentieel. We praten nog even door over dit onderwerp waar ik nu denkbeeldig een blieeeep laat horen, want spoilers liggen op de loer.

Charlotte is onwijs getalenteerd: ze kan prachtig zingen en nu blijkt ook sterk schrijven. Ze is een auteur voor wie het met dit verhaal heel gemakkelijk ging. Toch was dat naarmate het einde in zicht kwam, niet altijd zo. ‘Ik heb een tijdje niet kunnen schrijven. Toen heb ik er heel veel aan gehad om te beseffen dat je af en toe een stap weg kan laten.’ We hebben het over een specifieke situatie en ik verbaas me erover dat zij zo’n natuurtalent is die met haar grote dosis zelfreflectie blijkbaar krijgt ingefluisterd wat werkt en niet. Het is alsof haar gevoel haar toespreekt: ‘Houd het daar maar bondig, hoor. Het is veel sprekender om de lezer zelf een conclusie te laten trekken.’ Ik merk dat ze steeds enthousiaster wordt over het schrijven. Als ik naar haar kijk, geniet ik ervan te weten dat zij ook met het schrijven de potentie heeft immense hoogtes te bereiken.

‘Een van de redenen waarom ik hier’ – ze wijst naar Bar Beton Café aan de andere kant van de weg – ‘wilde afspreken, is dat ik het eigenlijk grotendeels daar heb geschreven. Maar ik heb daar dagen gezeten, dat ik er een dag zat en één alinea heb geschreven. Aan zelfkritiek ontbreekt het niet. Sterker nog: op een gegeven moment kwam ik gewoon niet meer vooruit… Je hebt het verhaal wel in je hoofd en het speelt zich wel af, maar niet per se met de woorden erbij. Ik wilde heel graag dat hoe het op papier stond, zou matchen met dat in mijn hoofd. Zolang het dat niet deed, wou ik het niet eens opschrijven. Ik wist op een gegeven moment wel waar ik naartoe moest, ik moest natuurlijk ook die teksten (voor het Phantasma-album, AH) schrijven.’

Ik kan het niet laten haar te vragen naar de toekomst. ‘We zitten dus hier en daar heb je dit verhaal geschreven. Ben je al bezig met een nieuw verhaal?’ Ze aarzelt en zeg: ‘Ja… wel. In mijn hoofd. Dit verhaal heeft ook heel lang in m’n hoofd gezeten voordat het op papier stond. Dus het zegt nog niets over hoe lang het duurt voordat het er is.’ Kwaliteit boven kwantiteit, besluit ik, terwijl ik hoop op nog meer van Charlotte Wessels die inmiddels een van mijn favoriete auteurs is.

13412864_1711398799132785_8656407257403896256_n

Ik vond het fantastisch om Charlotte te mogen interviewen. Als je iemand waardeert om zijn werk, loop je altijd het risico dat je een beeld van diegene vormt dat niet klopt met hoe die persoon is. Charlotte is een sympathieke, empathische en kunstzinnige vrouw die de dieptes zeker niet schuwt. Die mooie momenten vol diepgang heb ik hier niet allemaal in kunnen verwerken, want spoilers lagen op de loer. Maar ik denk er met voldoening aan terug.

Heb je mijn recensie van The Deviant Hearts nog niet gelezen? Dat kan hier. Ik garandeer je dat het een heel bijzonder verhaal is, dus je kunt het beter gelijk bestellen. Mocht je het je afvragen: nee, ik krijg daar geen vergoeding voor. Ik hoop slechts, vanuit het diepste van mijn hart, dat Charlotte ook de erkenning als schrijfster krijgt die ze absoluut verdient.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *