‘Siddhartha’s brein’ van James Kingsland is belangrijk en overtuigend

leestijd: 3 minuten

Een overtuigend en belangrijk boek over de kracht van meditatie en mindfulness. James Kingsland wisselt sfeervolle verhalen over Boeddha af met diepgaande neurologische verklaringen. Zelfs sceptici kunnen er niet meer onderuit: het werkt écht. 

Siddhartha’s brein

In Siddhartha’s brein beschrijft wetenschapsjournalist  James Kingsland wat er in onze hersenen gebeurt als we mediteren en hoe hierdoor op de lange termijn nieuwe verbindingen in ons brein ontstaan. Recente onderzoeken tonen aan dat de eeuwenoude methode van mindfulness een hulpmiddel is tegen de psychische gezondheidsproblemen van onze tijd: angst, stress, verslaving of stoornis. Siddharta’s brein is een wetenschappelijke benadering van mindfulness en een praktische gids tot meditatie, voor wie meditatie beter wil begrijpen en voor iedereen die tot nu sceptisch was.

Belangrijk en overtuigend

Mindfulness en meditatie winnen steeds meer aan populariteit. Ook wetenschappers voelen zich geïntrigeerd door deze trainen van je mindset. Onderzoeksjournalist James Kingsland schreef met Siddhartha’s brein een baanbrekend boek dat zich richt op de invloed van mindfulness en meditatie op onze hersenen. Hij wisselt sterk geschreven sfeervolle verhalen over Siddhartha Gautama Boeddha af met diepgaande verklaringen over de hersenen. Hij haalt talloze onderzoeken aan. Vaak bevestigen zij de invloed van meditatie. Soms is Kingsland kritisch: bepaalde resultaten kunnen veelbelovend zijn, maar hij benadrukt ook dat nader onderzoek nodig kan zijn.

Wist je dat stress komt vanuit je vecht-of-vluchtreactie? Daar heb je ongetwijfeld van gehoord. We zijn eigenlijk afgeleerd om weer te ontspannen. Meditatie kan je helpen weer te ontspannen. Maar niet alleen tijdens het mediteren gebeuren er bijzondere dingen in je lichaam. Hoe meer meditatieuren je op de teller hebt staan, hoe meer je hersenen zijn veranderd. Je traint jezelf werkelijk om beter bestand te zijn tegen prikkels van buitenaf. Ook leer je je emoties te reguleren en je gedachten te zien voor wat ze zijn: voorbijgaand, als wolken. Je observeert zonder je ermee te identificeren.

Verwacht geen toegankelijk boek: het kan behoorlijk technisch worden. Wel is de opbouw geleidelijk. Op een toegankelijke manier is het verhaal van Boeddha verweven in een geheel van neurologische theorieën en Kingslands eigen zoektocht naar de wetenschap achter het boeddhisme. Gelukkig grijpt hij regelmatig terug op eerder aangehaald principes en onderzoeken. Juist zijn wetenschappelijke benadering maakt Siddhartha’s brein een overtuigend en belangrijk boek. Al tijdens het lezen werd ik ervan overtuigd dat in het boeddhisme de sleutel ligt tot de balans die we in onze overprikkelde wereld zo dringend nodig hebben.

★★★★½

James Kingsland – Siddhartha’s brein. Waarom mediteren goed is voor je hersenen | Ambo Anthos uitgevers | 357 pagina’s | vertaling door Ernst de Boer en Ankie Klootwijk | ISBN 978 90 263 3128 2

Voor deze recensie heb ik een gratis recensie-exemplaar ontvangen.

3 reacties

  1. Beste Alex,

    Zo’n vijftien jaar geleden startte ik met de dharma, de leer van het Boeddhisme en naast de vele boeken die ik las en door de levenswijze intensief te praktiseren, leerde ik te mediteren. Vanaf de eerste bewuste ademhaling, voelde ik dat mediteren voor mij werkt. Daar heb ik nooit aan getwijfeld en ik vind het jammer dat in bepaalde kringen iets pas werkt, als het wetenschappelijk bewezen is. Voor mij werkt het nog steeds en niet alleen door bewust te ademen. Je kunt ook wandelend mediteren, schilderen en ga zo maar door. Het gaat erom dat je leert voelen wat bij je past. (Zoals met alles in het leven) Nu las ik ergens in een recensie dat je ‘moeten’ tracht om te buigen tot ‘mogen’. Toen ik hierboven las, dat je, tijdens het lezen ervan overtuigd werd dat de sleutel tot balans in het Boeddhisme zou liggen’ , wist ik zeker dat ik je moest schrijven. In al die tijd dat ik het Boeddhisme praktiseerde voelde ik iets van moeten. Ik kon er helaas geen vinger op leggen. Totdat ik Siddharta van Hermann Hesse las. Daarin geeft hij het antwoord op die vraag. Nu zijn er meerdere stromingen waar mediteren centraal staat. Daarvan denk ik dat in het Taoïsme nog het minste moeten zit. Een leuk weetje overigens is dat Hermann Hesse het in een van zijn biografieën al heeft over mediteren. In het Duitsland van rond 1900 werd er gemediteerd door een enkele voor wie het was weggelegd en alleen onder leiding van een goeroe 🙂

    Het doet me goed te lezen, dat je van mening bent, dat men de meest waardevolle lessen leert door te leven.

    Hartelijk gegroet,

    • Beste Guido,

      Wat fijn dat je de tijd genomen hebt zo uitgebreid te reageren. Momenteel heb ik ‘Siddhartha’s brein’ uitgeleend aan een vriendin die mij weer haar exemplaar van ‘Siddhartha’ van Hermann Hesse uitleende. Ik beken: ik heb er nog niet in durven beginnen, aangezien mijn verwachtingen zo hoog zijn dat het veiliger is me voor te nemen het te lezen dan het daadwerkelijk te doen.

      Ik herken me in je bericht en moet gelijk denken aan die ene zomeravond toen ik, zittend op een klein strandje op Kijkduin, verwonderd heb gekeken hoe de zon onderging. Ik wilde nog niet weg, dus besloot te gaan lopen. Terwijl de zon zijn plek verliet en plaats maakte voor de volle maan, liep ik uren lang en kon ik mijn gedachten uitzetten terwijl ik ervoer hoe het maanlicht mij van nieuwe creatieve energie voorzag. Een wonderlijke ervaring, want dat denken gaat bij mij altijd door.

      Na het lezen van het boek van Kingsland had ik geen enkel rationeel argument (of drogreden!) meer om niet te hoeven mediteren. Ik begon met mediteren. Het was fijn. Ik zat erg lekker in mijn vel. Maar het duurt psychologisch gezien minimaal twee maanden om een nieuwe gewoonte aan te leren en ik gaf te vroeg op. Door jouw reactie besef ik weer hoe fijn ik me erdoor voelde, dus ik wil je hiervoor bedanken. Ik zet mijn ego aan de kant en ga ook Siddhartha toch eens lezen.

      Het Boeddhisme is voor mij nog vrij nieuw. Het is zo makkelijk door te gaan zonder een nieuwe weg in te slaan. Maar ik wil me er nu echt wat meer in gaan verdiepen. Misschien heb je (lees)tips voor me?

      Hartelijke groet,
      Alex

      • Beste Alex,

        Ik besloot zo uitgebreid te reageren omdat mij, in jouw Boekbloggers Overzicht 2017 introductie, een aantal woorden opvielen. Het ‘met deftig taalgebruik’ gaf de doorslag. Het deftig taalgebruik roept bij mij een romantisch beeld op. Het stamt uit een tijd waarbij het lijkt alsof de schrijver langer nadacht, voordat hij een keuze maakte uit zijn brede doorleefde woordenpallet. En hoewel korte zinnen volgens ‘de deskundigen’ tegenwoordig in zijn, alsof er op pen en inkt bezuinigd moet worden, weet ik des temeer van complexe zinsconstructies te genieten. De vraag wat literatuur dan wel is en wie dat zou moeten bepalen, is weer een andere discussie.

        Over Hesse kan ik uren praten. Ik heb meer dan veertig boeken van zijn hand waaronder enkele in het Duits en enkele zeldzame exemplaren. Begin maar gewoon met lezen zou ik zeggen, het leven is te kort om in het veilige te blijven staan.

        Jouw zomeravond bracht me weer naar de mijne. Het was tijdens de laatste avond van mijn vakantie op Aruba, waar ik de zon voor het eerst, in minder dan een kwartier de zee in zag zakken. Vanuit mijn hangmat bekeek ik het schouwspel. Terwijl mijn ene hand een glas Long Island ice tea vasthield en de andere naar verkoeling in de zee zocht, speelde de alcohol op de achtergrond een spelletje met mijn verleden. Ondanks dat het ’t roerige dan weer opstampte en dan weer accepteerde, had ’t huidige moment de zalige overhand en kon het verleden noch de toekomst mij niet meer deren. Ik was gelukkig en het moment volmaakt. Later zou het de start van mijn bewustwordingsmoment symboliseren. Fijn dat jij mij daaraan laat herinneren.

        Als kind vroeg ik mij al af hoe het zou zijn om niet meer te kunnen denken? Nee, daar is geen aan of uitknop voor. Ik weet wel dat ik soms teveel denk. Dan draai ik de soep door of wordt de slagroom zuur. Gelukkig ben ik mij hiervan bewust.

        Een nieuwe gewoonte aanleren kost tijd, kracht en doorzettingsvermogen. Mijn bewustwordingsproces startte zo’n dertien jaar geleden. De transformatieprocessen die ik voor mijn kiezen kreeg vereisten nogal wat gedragsveranderingen. Ik kan je zeggen dat het mij nog nooit gelukt is om een gewoonte binnen twee maanden aan of af te leren.

        Mijn zoektocht startte toen en als je mij destijds gezegd had dat ik zoekende was, dan zou ik verontwaardigd gereageerd hebben. Vandaag zeg ik met opgeheven hoofd dat ik zoekende ben en dat ik blijf zoeken, tot aan mijn laatste adem. En mijn ego, dat af en toe de kop opsteekt, mag er ook zijn. Want dat heb ik nodig en het helpt mij eraan herinneren, waarom en waarnaar ik zoek.

        Ik kan je geen leestips geven. Daarvoor ken ik je niet goed genoeg. Ik kan je wel zeggen wat ik nu aan ’t lezen ben. En dat is een boek van Goethe. Het heet Het lijden van de jonge Werther. En hoewel ik Hesse en Goethe pas vrij recent ontdekte, zou ik ze eerder niet begrepen hebben. Ze kwamen op het juiste moment en bevestigen steeds weer, wat ik grotendeels al wist. En die bevestiging heb ik af en toe nog nodig want de keuze te leven vanuit mijn gevoel, is niet de gemakkelijkste.

        Met hartelijke groet,
        Guido

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *