De succesillusie: een kritische blik op het managementboek [boekrecensie]

leestijd: 3 minuten

Het geheim achter succes… is nog altijd geheim. Het enige wat zeker is, is de illusie dat succes maakbaar is. Althans, als we dit boek geloven.

   De succesillusie

Richard Engelfriet, De Succesillusie. Uitgeverij Haystack, 200 pagina’s.
beoordeling: ●●●●○

Rchard Engelfriet is succesonderzoeker. In De succesillusie vertelt hij hoe allerlei populaire managementtheorieën met bijhorende modellen en stappenplannen vaak wetenschappelijke onderbouwing missen.

   Ook de wetenschapper moet presteren

Dit boek zou ‘humoristisch geschreven’ zijn, maar het duurde even voordat ik aan de prikkelende schrijfstijl kon wennen en mezelf toestond af en toe te grinniken. Ik heb me namelijk rot geërgerd aan de scherpte van Engelfriets woorden. Het is dan ook belangrijk om te onthouden dat dit boek niet gaat over manieren om gelukkig te worden, maar succesvol. En daarbij kunnen goeroes zich minder vrijheid veroorloven.

Het is makkelijk om hem cynisch te noemen of een betweter. Beter is het om toe te geven dat hij vaak gelijk heeft. In onze prestatiegerichte maatschappij is ook de status van de wetenschapper veranderd. Die heeft het ook druk-druk-druk en moet óók presteren. Daarbij worden er volgens Engelfriet nogal eens fouten gemaakt.

Als we de auteur geloven wordt een correlatie regelmatig verward met oorzaak en gevolg. Onderzoeken worden bijna nooit overgedaan om ze te kunnen valideren. Er wordt enkel gefocust op succesverhalen en die zijn alleen relevant als je die vergelijkt met alle gefaalde pogingen. Vervolgens wordt óók nog gezegd dat de stappenplannen van managementgoeroes écht tot succes zullen leiden, terwijl Engelfriet in dit boek overtuigt van het onzingehalte van zo’n uitspraak.

   Niet altijd lariekoek

Toch zijn de theorieën die hij zo hard bekritiseert vanwege wankelend ‘wetenschappelijk’ bewijs niet altijd ‘lariekoek’. Inzicht in je eigen gedrag en dat van collega’s kan de samenwerking wel degelijk bevorderen. Kennis is niet alleen van waarde als de wetenschap dat zegt.

Daarbij schiet hij technieken erg makkelijk van de baan. Zo is scenarioplanning zoals hij het ziet geen middel om in de toekomst te kijken, maar een handige kortetermijntechniek om in bepaalde situaties adequaat op te treden. Bij een voetbalwedstrijd is het immers prettig als er voldoende treinen rijden en er voldoende bewaking op straat is. Daarvoor zijn scenario’s handig. Het is zo voor verschillende partijen gelijk duidelijk hoe er gehandeld moet worden als de thuis- of uitspelende partij wint.

   Voorzichtig met beloftes

De waarde van sommige technieken bevinden zich in de korte termijn, zoals scenarioplanning bij een voetbalwedstrijd en storytelling voor een effectieve marketingcampagne. Engelfriet focust echter op het succes van grote bedrijven.  Daarbij zijn de zogenaamde ‘managementgoeroes’ tegenwoordig voorzichtiger met hun beloftes. In boeken wordt steeds vaker genoemd dat succes niet alleen het resultaat van gedrag is. De oncontroleerbare omstandigheden hebben een groot aandeel.

Zelfs als je het niet eens bent met de auteur is hij in zijn opzet geslaagd. De kans is namelijk groot dat je wél nadenkt over de waarde van theorieën voor jou én in hoeverre het beloofde resultaat realistisch is. De auteur herinnert je eraan altijd kritisch te zijn op de theorieën en modellen die je moet of wilt gebruiken. Zelfs als jij het stappenplan volgt, kunnen de omstandigheden nog roet in het eten gooien.


Voor deze recensie heb ik een gratis recensie-exemplaar ontvangen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *