Vrijheid, gelijkheid en broederschap in de maatschappij [boekrecensie]

leestijd: 2 minuten

Aanslagen stellen de samenleving op scherp. Juist nu samenkomen zo belangrijk is, staan bevolkingsgroepen mijlenver van elkaar. In Samenleven met gezond verstand doet de Vlaamse filosoof Patrick Loobuyck een poging om mensen samen te brengen.

Patrick Loobuyck, Samenleven met gezond verstand. Uitgeverij Polis,, 252 pagina’s.
beoordeling: ●●½

Zoals het een pluriforme samenleving betaamt zijn er veel opvattingen over hoe een samenleving ingericht dient te worden. Het kan lastig zijn daarin een middenweg te vinden, maar misschien is dat ook niet nodig. In dit boek herinnert de auteur zijn lezers aan het fundament van onze democratie: vrijheid, gelijkheid en broederschap. Hij pleit voor een inclusief beleid van een neutrale staat, die alle inwoners gelijke kansen moet bieden.

Volgens de auteur is het belangrijk je in de ander te verplaatsen en de dialoog aan te gaan. Tegelijk moet er ruimte voor kritiek zijn zonder dat de spreker meteen een stempel opgedrukt krijgt. Neem bijvoorbeeld de islam. Daarover is Loobuyck heel kritisch, omdat scheiding van kerk en staat in Islamitische landen met de Sharia ontbreekt. Een democratie kan alleen functioneren als iedereen gelooft in het nut van de drie eerder genoemde waarden, terwijl wie de Sharia als politiek systeem aanhangt, godsdienst boven het recht op vrijheid en gelijkheid stelt. Heel kundig belicht hij zulke onderwerpen van verschillende kanten wat zijn boek een genuanceerd essay maakt.

Belangrijke boodschap

De centrale boodschap in dit boek is onwijs belangrijk in deze roerige tijden. Om samen te leven moeten we elkaar respecteren. Loobuyck richt zich hierbij op een breed publiek. Toch is zijn taalgebruik vooral gericht op hoger opgeleiden en dat is jammer. Hij gebruikt bijvoorbeeld graag Latijnse termen, die vooral afschrikken en afdoen aan de leesbaarheid van de tekst. Daarbij spreekt hij over ‘autochtonen’ en ‘allochtonen’ in plaats van het respectvollere ‘mensen met een migratieachtergrond’. Homoseksuele personen worden via de verzamelbak ‘holebi’s’ gereduceerd tot hun seksualiteit en overige personen uit de LGBTQ+-community vergeten. In België is ‘holebi’s’ wellicht een geaccepteerde term, maar dat neemt niet weg dat zijn taalgebruik afstamt van minder inclusieve tijden. Deze onsamenhangendheid doet afbreuk aan de inhoud en de boodschap van zijn boek.

Desondanks is  zijn pleidooi voor openheid, respect en tolerantie een sterk vertrekpunt voor het openen van een debat tussen links en rechts. Met vrijheid, gelijkheid en broederschap in het achterhoofd ontstaat er ruimte voor een redelijk debat.


Deze recensie verscheen eerder in de Boekenkrant (BKFilosofie, oktober 2017). Hiervoor heb ik een gratis recensie-exemplaar ontvangen van de uitgeverij.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *